Ergenlik dönemi ve ergen gelişimi

Ergenlik, çocukluk ile yetişkinlik arasında geçen ve bedenin, beynin ve sosyal ilişkilerin aynı anda değiştiği bir dönemdir. Ailelerin en çok zorlandığı yer, yıllardır tanıdıkları çocuğun aniden tanımadıkları biri gibi davranmaya başlamasıdır.

Ergenlik döneminde neler oluyor

Ergenin beyninde duyguları işleyen bölgeler, sonucu hesaplayan bölgelerden daha hızlı olgunlaşır. Bu yüzden tepkiler büyük, kararlar ani, pişmanlıklar geç gelir. Bu bir karakter sorunu değil, gelişimsel bir durumdur ve zamanla dengelenir.

Aynı dönemde kimlik arayışı da başlar. Ergen kim olduğunu anlamak için ailesinden ayrışmaya, bunu yaparken de akran grubuna yaslanmaya ihtiyaç duyar. Kapının kapanması bir reddediş değil, bir sınır denemesidir.

Ailelerin en sık sorduğu başlıklar

• Odasına kapanıyor ve konuşmuyor
• Ekran süresi kontrolden çıktı
• Ders çalışmayı tamamen bıraktı
• Arkadaş grubu endişe veriyor
• Küçük bir uyarıya çok büyük tepki veriyor
• Kendine güveni düşük görünüyor

İşe yarayan yaklaşım

Ergenle kurulan iletişimde en belirleyici şey, konuşmanın içeriği değil zamanlamasıdır. Tartışmanın kızıştığı an, konuşmak için en kötü andır. Sakinleşme sonrası kurulan kısa ve suçlamasız cümleler çok daha uzağa gider.

Sınır koymak ile kontrol etmek de aynı şey değildir. Sınır önceden konuşulmuş, gerekçesi anlaşılmış ve tutarlı uygulanan bir çerçevedir. Kontrol ise anlık ve gerekçesizdir, ergende karşı koyma refleksini büyütür.

Ne zaman destek almak gerekir

Aşağıdaki durumlar iki haftadan uzun sürüyorsa bir uzmanla görüşmek yerinde olur.

• Uyku ve iştahta belirgin değişiklik
• Eskiden keyif aldığı her şeyden uzaklaşma
• Okula gitmeyi tümden reddetme
• Akran ilişkilerinden tamamen çekilme
• Kendine zarar verme yönünde herhangi bir işaret

Son maddede bekleme yapılmaz, doğrudan bir ruh sağlığı uzmanına başvurulur.